Logo-Ton-Roumen-zoeken-naar-zin-op-je-levensweg

Aandacht is vooral luisteren – Haarlems Dagblad, 29 oktober 2010

We hebben nooit eerder zoveel mogelijkheden gehad om constant met elkaar te communiceren, elkaar aandacht te geven dankzij bijvoorbeeld mobiele communicatie en sociale media. Multitasken stelt ons in staat een veelheid aan informatie te verwerken en intensief met anderen te communiceren. Maar als je veel tegelijk doet, wat krijgt dan écht je aandacht?

Door: René Torly Duwel

Klik hier voor het oorspronkelijke krantenartikel als PDF-bestand 

Kun je bijvoorbeeld als ouders echt aandacht aan je kinderen geven als er veel verstrooiing en  afleiding is? Ton Roumen heeft daar grote twijfels over. De meditatieleider en theoloog haalt recent onderzoek aan waaruit blijkt dat het na elkaar uitvoeren van taken in plaats van steeds te schakelen veel effectiever is en ook nog eens  sneller gaat. ‘Iedereen heeft wel van die dagen dat je zestig dingen hebt gedaan maar dat  je ‘s avonds denkt: was het  de moeite waard? Als je voortdurend moet om­schakelen, kost dat  tijd, stress en onrust. Anno 2010 zijn we allemaal multitaskers geworden en is het lastig taken op een  geconcentreerde manier één voor één  te doen. We  ervaren druk, want er moet zoveel. We  missen de innerlijke rust. Je kunt beter één keer per dag op een vast tijdstip je e-mails afhandelen dan elk half uur je inbox openen. Dat scheelt tijd en brengt rust.

Opvoeding

Ook in de  opvoeding van je kinderen vragen veel zaken om  aandacht, die  bovendien met elkaar concurreren. Ouders vertalen de aandacht voor hun kinderen in het maken van een fietstocht op de vrije zaterdag, terwijl er ook boodschappen gedaan moeten worden, nieuwe kleren gekocht moeten worden en de kinderen naar de sportwedstrijd en de muziekles worden gebracht en gehaald. Tja, en dan wil je ook nog die dikke zaterdagkrant helemaal lezen.’

Maar waaraan geef je dan aandacht? Roumen: ‘Het vraagt er minstens om taken niet tegelijkertijd te verrichten, maar ná elkaar. Als je met je kind een puzzel doet, moet je niet ondertussen  brood eten en tv kijken. Als je puzzelt, is vooral dat  aan de orde en als je brood eet, krijgt dat  de aandacht.’

Bewust en aandachtig leven, tegenwoordig ook wel met mindfulness aangeduid – het  is volgens Roumen eigenlijk allemaal gebaseerd op eeuwenoude bronnen, zoals die van Benedictus (480-547), de  grondlegger van de orde der benedictijnen. ‘In zijn Regel valt veel te lezen over aandacht. Monniken geven aandacht aan hun teven met God maar ook aan hun werk. Het gaat er hen niet zozeer om wat je doet, als je het maar met aandacht doet. Hoe modern mindfulness ook lijkt, het komt voort uit het boeddhisme. Een eigentijdse vertegenwoordiger is Thich Nhat Hanh. Hij pleit ervoor be­wust en met aandacht te leven.’

Bij aandacht komt luisteren op de allereerste plaats. ‘De Regel van Benedictus vermeldt dat de abt van het klooster voor iedereen evenveel liefde opvat, maar hij weet ook door goed te luisteren wat iedere monniknodig heeft. De een heeft steun nodig in de vorm van een schouderklopje, een tweede ruimte en een derde een extra aansporing. Als je dat  naar de opvoeding van je kinderen vertaalt, betekent dit dat  ouders met aandacht luisteren naar wat kinderen van hen vragen. Zo kun je ontdekken wat je kind vraagt en kun je hen aandacht op

maat geven. Zo heeft het ene  kind ruimte nodig en is een  ander juist gebaat bij het  trekken van duidelijke grenzen. Het kan ook helpen tegen de misvatting dat  je als ouders veel invloed op je kinderen hebt, hen kunt sturen.’

Roumen haalt een recente enquête aan die uitwees dat 87 procent van de  ouders denkt een doorslaggevende invloed te hebben op hun intellectuele denken en handelen en op hun schoolkeuze.

Aandacht veronderstelt ook concentratie ‘Dat we met onze aandacht in het hier en nu zijn, niet aan de  zorgen van morgen denken of bezig zijn met een onverwerkt verleden. Als ouder kun je de juiste aandacht geven door te leven in dit moment in plaats van je gedachten te richten op bijvoorbeeld vakantieplannen of door bezig te zijn met dat vervelend gesprek op je werk.’

Tot slot: ‘Aanwezig zijn wil zeggen dat je er voor de  ander bent en dat je daar ook plezier aan beleeft. Volgens de inzichten van de benedictijnen en boeddhisten is echte aandacht pas mogelijk als  het  vanuit genegenheid gebeurt. Aandacht geven is natuurlijk geen trucje!’

Leven met aandacht

Hoe kun je je optimaal ontplooien? Lastig omdat anderen vaak een beroep op  je doen; we  zijn gewend in te gaan op  wat situaties en anderen van ons vragen.  In de workshop leven met  aandacht’ gaat Ton Roumenna waaraan we wél en geen aandacht willen schenken en wat  ons afleidt. Wie beter  aandacht leert  op te brengen, kan zijn levensweg bewuster en met  meer  plezier bewandelen, stelt  Roumen. Via gesprek, visualisatie en meditatie gaat  hij na hoe je kunt  groeien in  het geven van  aandacht aan jezelf,  aan anderen en  aan de  natuur. Roumenheeft meerdere publicaties op  zijn naam staan. Recente boeken van  zijn hand zijn ‘Pedagogiek van  de  aandacht’, ‘De  spiritu­ele weg van verandering’ en ‘Wie kust mij wakker?’.

Zijn workshop leven met  aandacht’ geeft  hij op 5 november overdag

in de  Groenmarktkerk in Haarlem; kosten: € 35  (inclusief lunch).

Meer informatie: tel. 023-5311655 (tot 12.30 uur) of via e-mail: groen­marktkerk@antenna.nl.

 

 ‘Helen in leven’

Onderwijs en  religie zijn twee belangrijke thema’s in werk en leven  vande 55-jarige TonRoumen (gehuwd, drie kinderen).  Tijdens zijn studie  theolo­gie  kon  hij deze thema’s combineren in de  speciali­satie godsdienstpedagogiek. Hij werkte onder meer als docent levensbeschouwing, als  wetenschappelijk medewerker aan  de theologische faculteit  Nijmegen en als directeur en adviseur van een  centrum voor levensbeschouwing. Zijn belangrijkste werkterrein is nu het  Bureau Katholiek Onderwijs,  van waaruit hij zich bezig houdt  met  onderwijs en religie. Inmid­dels heeft  hij meerdere boeken  geschreven. Daar­ naast begeleidt hij retraites en  bezinningsdagen in kloosters  op locatie. Roumen: ‘Voor mij is de belangrijkste vraag hoe  je heling kunt vinden in het leven.’